CHI CỤC TRỒNG TRỌT VÀ BẢO VỆ THỰC VẬT TỈNH THÁI NGUYÊN

Dựa trên các dự báo từ Trung tâm KTTV Quốc gia và cơ cấu cây trồng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, vụ Xuân năm 2025 tại Thái Nguyên có thể đối mặt với một số thách thức về sâu bệnh hại trên cây trồng. Thời tiết ấm áp và độ ẩm cao trong giai đoạn này tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều loại sâu bệnh phát triển.

Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cảnh báo tới bà con nông dân, trong vụ Xuân năm 2025 cần tập trung vào một số đối tượng sinh vật gây hại như sau:

1. Trên cây lúa

* Sâu cuốn lá nhỏ: Tập trung 2 cao điểm

- Cao điểm 1: Xuất hiện từ giữa đến cuối tháng 4, sâu non hại diện rộng từ cuối tháng 4 sang đầu tháng 5, hại trên các trà lúa, có thể gây hại nặng cục bộ trên một số diện tích lúa xanh tốt giai đoạn làm đòng - trỗ bông, mật độ sâu dự báo cao hơn so với cùng kỳ năm 2024.

- Cao điểm 2: Sâu non hại từ cuối tháng 5, đầu tháng 6, trên trà lúa Xuân muộn trỗ cuối tháng 5, đầu tháng 6, gây hại trên diện hẹp nhưng tỷ lệ hại cao tại các huyện phía Bắc như Định Hoá, Võ Nhai.

* Rầy nâu, rầy lưng trắng, rầy nâu nhỏ

- Rầy cám lứa 2 rộ từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, gây hại chủ yếu trên lúa Xuân chính vụ giai đoạn ôm đòng - ngậm sữa, lúa Xuân muộn giai đoạn đòng, diện phân bố rộng, có khả năng cháy cục bộ vào đầu tháng 5 đặc biệt trên những giống nhiễm.

- Rầy cám lứa 3 rộ từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6 gây hại lúa Xuân muộn giai đoạn ngậm sữa - đỏ đuôi, phạm vi gây hại rộng, khả năng cháy nhiều ổ từ cuối tháng 5 đến đầu tháng 6. Nếu không được phòng trừ kịp thời khả năng gây thiệt hại lớn năng suất lúa.

* Sâu đục thân

- Sâu đục thân 2 chấm: Hại cao điểm từ cuối tháng 4 đến đầu tháng 5, sâu non gây bông bạc trên lúa Xuân trỗ muộn. 

- Sâu đục thân cú mèo, 5 vạch: Sâu non xuất hiện và gây hại giai đoạn lúa Xuân đẻ nhánh rộ từ đầu tháng 3, hại tập trung tại các huyện phía Nam, gây hại cao điểm trong tháng 4.

* Bệnh lùn sọc đen: Bệnh có thể xuất hiện rải rác ngay từ đầu vụ, thể hiện rõ khi cây lúa đẻ nhánh, cao điểm gây hại từ tháng 3, đặc biệt trên những chân ruộng đã bị bệnh lùn sọc đen hại lúa vụ Mùa 2024, ngô vụ Đông 2024.

* Bệnh đạo ôn

- Bệnh trên lá: Bệnh phát sinh gây hại từ đầu vụ, gây hại nặng vào giai đoạn lúa đẻ nhánh rộ đến đứng cái, trên những ruộng lúa xanh tốt bón thừa phân đạm (cao điểm gây hại từ giữa tháng 3, đầu tháng 4), có thể gây hại nặng trên các giống như: J02, BC15, nếp các loại, Bắc thơm số 7... 

- Bệnh trên cổ bông: Gây hại từ cuối tháng 4, đến giữa tháng 5 trên các giống nhiễm như: BC15, nếp, J02 ...

* Bệnh khô vằn: Xuất hiện vào đầu tháng 3, phát triển mạnh trên diện rộng từ tháng 4 (giai đoạn lúa đứng cái - làm đòng đến khi trỗ - chín).

* Chuột: Cao điểm gây hại vụ Xuân từ đầu tháng 4, hại diện rộng từ giữa tháng 4 trên các trà lúa, có thể bị hại nặng nhất là những ruộng lúa gần vườn, gò cao, bờ bao có cỏ rậm rạp hoặc những ruộng xuống giống sớm hoặc trễ trong khu vực.

Ngoài những đối tượng gây hại chủ yếu trên cần chú ý các đối tượng: Bọ trĩ, ốc bươu vàng, ruồi đục nõn gây hại ở đầu vụ, bọ xít dài, nhện gié, bệnh lem lép hạt hại ở cuối vụ.

2. Trên cây ngô:

Sâu hại chính: Sâu xám, sâu cắn lá, rệp, sâu đục thân, sâu đục bắp, sâu cắn lá, chuột... Bệnh hại chính: Bệnh đốm lá, bệnh khô vằn....

- Sâu xám: Hại giai đoạn cây nhỏ, diện phân bố rộng.   

- Sâu ăn lá: Sâu xuất hiện và gây hại mạnh từ khi ngô được 5 lá đến xoáy nõn.

- Sâu đục thân, bắp: Gây hại cục bộ giai đoạn ngô xoáy nõn đến chín sữa.

- Rệp: Xuất hiện gây hại từ khi ngô có 7 - 8 lá, gây hại mạnh vào giai đoạn trỗ cờ, diện phân bố rộng.

- Bệnh đốm lá nhỏ: Bệnh xuất hiện sớm và gây hại mạnh ở vùng trồng ngô trên đất xấu, đất trũng và chăm sóc kém, bị hạn. Diện phân bố rộng (tập trung ở các huyện phía bắc).

- Bệnh khô vằn: Bệnh thường phát sinh vào giai đoạn ngô được 6-7 lá và hại mạnh vào giai đoạn trỗ cờ phun râu - thu hoạch.

- Bệnh lùn sọc đen: Bệnh xuất hiện phát sinh gây hại từ đầu vụ, đặc biệt chú ý trên những chân ruộng đã bị bệnh lùn sọc đen trong ngô Đông năm 2024.

Ngoài các đối tượng gây hại trên cần chú ý một số đối tượng chuột, bệnh thối thân, bệnh đốm lá nhỏ, đốm lá lớn, bệnh gỉ sắt... gây hại.

3. Cây chè

- Bệnh phồng lá chè: Bệnh phát sinh gây hại sớm, hại nặng trên chè Xuân giai đoạn nảy búp từ đầu tháng 2 đến cuối tháng 4.

- Rầy xanh: Hại mạnh trong tháng 4, 5, 6.

- Bọ cánh tơ: Mật độ và tỷ lệ hại tăng nhanh về tháng 5, 6, 7, 8.

- Bọ xít muỗi: Khả năng gây cháy cục bộ trên những nương chè rậm rạp, có nhiều cây che bóng, hại mạnh trong tháng 3, 4.

Hỉnh ảnh cán bộ Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra bệnh phồng lá hại cây chè trong vụ Xuân năm 2025

4. Cây Na

- Bọ phấn, bọ trĩ, nhện, rệp sáp: Xuất hiện gây hại từ cuối tháng 4, gây hại tăng trong các tháng 5, 6, 7 giai đoạn cây na phát triển lộc - hoa - quả.

- Ruồi vàng: Xuất hiện gây hại từ cuối tháng 6, 7, gây hại tăng trong các tháng 6, 7, 8, 9 giai đoạn cây na phát triển quả.

- Bênh thán thư: Gây hại tháng 5, 6, 7 giai đoạn cây na lộc - hoa - quả.

- Sâu đục quả: Xuất hiện gây hại từ cuối tháng 7, gây hại tăng trong tháng 8, 9.

Ngoài ra cần chú bệnh vàng lá thối rễ, mối hại gốc...gây hại.

Việc tuân thủ các khuyến cáo và hướng dẫn từ cơ quan chuyên môn sẽ giúp giảm thiểu thiệt hại do sâu bệnh, đảm bảo năng suất và chất lượng cây trồng trong vụ Xuân năm 2025.

Tin ảnh và bài: Phòng Hành chính - Tổng hợp - Chi cục Trồng trọt và BVTV Tỉnh Thái Nguyên